Flestu virkisleiðarar kunnu ikki svara einum einføldum spurningi: hvat kostar eitt siloreinsitiltak í roynd og veru?
Tey vita, hvat arbeiðstakararokningin sigur. Tey vita áleið, hvussu nógv framleiðsla fór burtur. Men tá biðið verður um eitt tal, sum fevnir um arbeiðsmegi, trygdarfyrireiking, útgerðarleigu, mist gjøgnumførslu, tíðarætlanarórógv og eftirfylgjandi viðgerðir, bjóða tey flestu eitt git. Og gitingar eru ikki grundarlag undir skilagóðum leiðsluavgerðum.
Henda greinin gevur ein hátt. Tað býtir kostnaðin av einum siloreingerðartiltaki niður í málbar partar. Hon bjóðar frymlar, sum ein og hvør virkisverkfrøðingur kann nýta við dátum, sum longu eru tøkar á flestu virkjum. Og hon vísir, hvussu man brúkar hesi tølini til at gera av, um fyribyrgjandi útgerð ella ein annar reingerðarháttur lønar seg.
Eingin teori. Eingin marknaðarføring. Bara ein arbeiðsháttur til at rokna út, hvat tú í roynd og veru brúkar.
Kapittul eitt: At býta arbeiðstakararokningina niður
Arbeiðstakararokningin er har flestu kostnaðargreiningar steðga. Men í sjálvari rokningini eru fleiri linjur, sum eru verdar at kanna hvør sær.
Mobilisering og demobilisering er fyrsta linjupunktið. Arbeiðstakarar krevja gjald fyri at fáa útgerð og manning á tín øki og taka tey burtur aftaná. Hetta gjaldið er í stóran mun fast uttan mun til, hvussu nógv reingerð í roynd og veru verður framd. Fyri eitt lítið reingerðararbeiði kann mobilisering vera ein stórur prosentpartur av samlaðu rokningini. Fyri eitt stórt arbeiði breiðir tað seg út.
Tímaarbeiðsmegin er seinni linjupunktur. Hesin renturin fevnir um lønina hjá arbeiðstakaranum, veitingar teirra, yvirskotið hjá arbeiðstakaranum og vinning. Í stórum vinnuøkjum er all in rate fyri inntøkuarbeiði í avmarkaðum rúmi vaksin við einum árligum ferðslutali, sum er munandi omanfyri almennu inflatiónina seinastu fimm árini. Lyklaaktørurin er ikki lønartrýstið einsamalt men tann minkandi puljan av útbúnum arbeiðsfólkum, sum eru sinnað at røkja hetta arbeiðið.
Útgerðargjøld eru triðja linjuposturin. Arbeiðstakarar kunnu gjalda serliga fyri vakuumbilar, lastarar, generatorar, ljós, luftviftur, gassskjálvtar og samskiftisskipanir. Summir arbeiðstakarar binda útgerð inn í tímalønina. Onnur lýsa. Hvønn vegin er útgerð vanliga ein partur av samlaðu rokningini.
Trygdar- og eftirlitsgjøld eru fjórða linjupunktið. Talan er millum annað um gass eftirlit, bjargingarbiði, læknaliga eftirmeting av inntøkuarbeiðarum, og skjøl. Í summum rættardømum eru hesi gjøld álagd við reglugerð og kunnu ikki sleppa undan uttan mun til, hvussu einfalt starvið sær út.
Burturkasthandfaring og burturbeining er fimta linjupunktið. Tilfar, sum verður tikið úr siloini, skal onkustaðni fara. Um tilfarið kann latast aftur á framleiðslulinjuna, er burturbeiningskostnaðurin minimalur. Um tilfarið er hert, dálkað ella niðurbrotið, kann burturbeining krevja serliga handfaring og hava við sær munandi útreiðslur.
Fyri eitt vanligt miðalstórt silotiltak er arbeiðstakararokningin einsamøll frá fleiri túsund til fleiri tíggjutúsundtals dollarar. Men hetta er bert byrjanin til kostnaðargreiningina.
Kapittul tvey: At máta framleiðslutap
Framleiðslutap undir einum siloreingerðartiltaki er ofta størsti einstaki kostnaðarparturin, tó verður hann sjáldan roknaður við nøkrum neyvleika.
Útrokningin krevur trý tøl. Tann fyrra er varandi framleiðslusteðgur mátaður í tímum. Annað er vanliga framleiðslustigið hjá virkinum mált í tonsum um tíman ella eindum um tíman. Tað triðja er stuðulsmarginalurin fyri hvørt tons ella fyri hvørja eind, tað vil siga søluprísur minus skiftandi kostnaður.
Frymilin er einfaldur. Framleiðslutap svarar til avbjóðingartímar ferðir framleiðsluprosent ferðir stuðulsmarginal.
Avbjóðingin er ikki uppskriftin men inntøkurnar. Avbjóðingartímar verða ofta undirmettir, tí virkir telja bert tímarnar, tá framleiðslan varð heilt steðgað. Partvísur renturakstur, har niðurstreymoyartilgongdir koyra við minkaðari ferð, tí siloútlátið er avmarkað, skapar eisini tap. Um ein silo bert kann levera helvtina av sínum vanliga streymstøði, er effektiva tapið helvtin av stuðulsmarginalinum fyri teir tímarnar.
Framleiðslustigið er vanliga kent úr vanligum rakstrardátum. Inngjaldsmarginalin krevur roknskaparliga inntøku men er tøkur á flestu virkjum. Fyri vinnugreinar við skiftandi prísum gevur tað eina rímiliga meting, um tú brúkar eitt miðaltal seinastu tólv mánaðirnar.
Eitt dømi ger hetta ítøkiligt. Eitt sementverk virkar við tveimum hundrað tonsum um tíman við einum stuðulsmarginali uppá tíggju dollarar fyri tonsið. Eitt siloreingerðartiltak steðgar framleiðsluni í tólv tímar. Framleiðslutapið er tólv ferðir tvey hundrað ferðir tíggju, ella fýra og tjúgu túsund dollarar.
Um sama virki hevði upplivað partvíst streym við fimmti prosentum av vanligum rentu í átta tímar áðrenn fullkomna steðgin, so var eyka tapið átta ferðir hundrað ferðir tíggju, ella átta túsund dollarar. Samlaða framleiðslutapið fyri tiltakið vildi verið tríati og tvey túsund dollarar.
Gevið gætur, at henda útrokning ikki tekur virðið á sjálvum tilfarinum við. Tað er roknað hvør sær í inngjaldsmarkinum. Dupultteljing er ein vanligur feilur í framleiðslutapsmetingum.
Kapittul trý: At fanga kostnaðin av órógvi í tíðarætlan
Tíðarætlanarórógv er tann kostnaðarparturin, sum flestu anlegg sakna heilt. Tað kemur upp, tá eitt óætlað siloreingerðartiltak noyðir at útseta annað viðlíkahaldsarbeiði.
Mekanisman er einføld. Hvørt virki hevur eitt avmarkað tal av viðlíkahaldsvindeygum. Ætlað streymslit er ásett mánaðir frammanundan. Tá ein óætlað hending forbrúkar ein part av einum ætlaðum sløkkivindeyga, skal arbeiði, sum varð ásett til tað vindeygað, útsetast. Útsett arbeiði kann føra til seinni feilir.
At rokna tíðarætlanarórógvskostnað krevur, at fylgjast verður við, hvat varð útsett, og hvat hendi sum avleiðing av hesum. Um tyrlueftirlit varð útsett og tyrlan seinni fór í ólag, er fulli kostnaðurin av tí brekinum orsakað av tíðarætlanarórógvinum. Um fyribyrgjandi viðlíkahald varð útsett og einki feilur hendi, kann kostnaðurin vera null. Óvissan ger, at hesin partin er trupul at kvantifisera, men at ignorera hann heilt undirmetir sannan kostnað.
Ein ítøkilig tilgongd er at nýta eina konservativa meting grundað á vinnudátur. Fyri virkir við trongum viðlíkahaldsætlanum leggur tíðarætlanarórógv vanliga millum tíggju og tríati prosent afturat beinleiðis kostnaðinum av einum óætlaðum tiltaki. Fyri anlegg við slakum tíðarætlanum kann viðbótin vera lítil.
Besti mátin at minka um óvissuna er at betra um planleggingina. Anlegg, sum halda ein buffer í teirra sløkingarætlanum, og bíleggja eina tíð til óætlað arbeiði, uppliva lægri tíðarætlanarórógvskostnað. Hesin bufferurin hevur sín egna kostnað, men tann kostnaðurin er býttur út yvir øll tiltøk heldur enn at verða gjaldaður fult út til hvønn.
Kapittul fýra: Roknskapur fyri leiðsluuppmerksemi
Leiðsluuppmerksemi er tann kostnaðarparturin, sum næstan eingin virki kvantifiserar. Enn er tíðin, sum virkisleiðarar, viðlíkahaldsleiðarar og verkfrøðingar brúka til eitt óætlað siloreingerðartiltak, tíð, sum ikki verður brúkt til ábøtuverkætlanir, útbúgving av operatørum ella prosessoptimering.
Útrokningin krevur, at fylgja tímunum, sum hvør leiðsluleiklutur brúkar til tiltakið, og faldast við tímakostnaðarprosenti. Tímakostnaðarprosentið hjá leiðsluni skal fevna um løn, veitingar, og játtan til yvirkostnað.
Eitt dømi. Ein virkisleiðari, sum tjenar hundrað og fimmti túsund dollarar um árið, arbeiðir tveir túsund tímar um árið, og gevur eina tímaløn uppá sjeyti fimm dollarar. Um tann leiðarin brúkar tíggju tímar uppá eitt siloreingerðartiltak, so er kostnaðurin sjey hundrað og fimmti dollarar. Ein viðlíkahaldsleiðari við hundrað túsund dollarum um árið leggur fimmti dollarar afturat um tíman. Um umsjónarmaðurin brúkar tjúgu tímar, so er tað eitt túsund dollarar. Ein verkfrøðingur við áttatíu túsund dollarum um árið leggur fjøruti dollarar afturat um tíman. Við fimtan tímum er tað seks hundrað dollarar. Samlaði leiðsluuppmerksemi kostnaðurin fyri tiltakið er tvey túsund trý hundrað og fimmti dollarar.
Einstøku hendingarnar hava sjáldan við sær stóran leiðsluuppmerksemiskostnað. Men anlegg, sum uppliva tíðarhóskandi hendingar, savna munandi leiðslutíð. Yvir eitt ár við tíggju tiltøkum, leiðslu uppmerksemi kostnaður einsamallur røkkur tjúgu og trý túsund fimm hundrað dollarar.
Tann týdningarmiklari ávirkanin er møguleikakostnaðurin. Leiðslutíð, sum verður brúkt til endurtøkur av kreppum, er leiðslutíð, sum ikki er tøk til álítandi betring. Anlegg, sum minka um hendingartíttleikan, frígera leiðsluførleikan til arbeiði, sum forðar fyri framtíðar hendingum.
Kapittul fimm: Heildarhendingarkostnaðarformulin
Draga vit allar komponentir saman, kann samlaði kostnaðurin av einum siloreingerðartiltaki lýsast soleiðis.
Samlaði kostnaðurin svarar til arbeiðstakararokning umframt framleiðslutap umframt tíðarætlanarórógv umframt leiðsluuppmerksemi umframt útgerðarskaða.
Arbeiðstakararokning fæst beinleiðis frá innkeypsskipanum. Framleiðslutap verður roknað sum avbjóðingartímar ferðir framleiðsluprosent ferðir stuðulsmarginal, íroknað partvís streymtíðarskeið. Tíðarætlanarórógv verður mett sum prosent av beinleiðis kostnaðinum grundað á virkisspesifikkar faktorar. Leiðsluuppmerksemi er roknað sum tímar fylgdir við leiklutstíðum tímakostnaðarprosenti. Útgerðarskaði fevnir um ventilar, vætufølarar, støðissensorar ella aðrar komponentir, sum miseydnaðust orsakað av uppsamlingini, sum elvdi til hendingina.
Fyri flestu virki er framleiðslutapið størsti parturin, sum ofta fer upp um arbeiðstakararokningina við einum faktor á tveir ella tríggjar. Leiðsluuppmerksemi og tíðarætlanarórógv leggja smærri men ikki lítið týðandi upphæddir afturat. Útgerðarskaðar eru sera ymiskir alt eftir, hvussu álvarslig uppsamlingin er og hvussu sárbærir niðurstreymoyarlutir eru.
Ein rímilig meting fyri eina vanliga miðal álvarsliga hending í eini áhaldandi prosessvinnu er, at samlaði kostnaðurin svarar til tríggjar til fimm ferðir arbeiðstakararokningina. Ein tjúgu túsund dollara arbeiðstakararokning inniber sostatt samlaðan kostnað millum seksti og hundrað túsund dollarar.
Kapittul seks: At nýta kostnaðardátur til at taka íløguavgerðir
Tá eitt virki hevur álítandi kostnaðardátur fyri siloreingerðartiltøk, kunnu tær dáturnar reka íløguavgerðir. Logikkurin er einfaldur. Um eitt fyribyrgjandi tiltak minkar um títtleikan ella álvarsemi av hendingum, er virðið á tí javnbjóðis kostnaðinum av teimum hendingum, sum tað forðar fyri.
Hugsa um ein eftirlitsrobott, sum kostar tjúgu túsund dollarar. Um tann robotturin ger, at virkið kann forða fyri einum hending um árið við samlaðum kostnaði uppá áttatíu túsund dollarar, er afturgjaldstíðin tríggir mánaðir. Sjálvt um robotturin bert forðar fyri eini hending annaðhvørt ár, so er afturgjaldstíðin framvegis bert seks mánaðir.
Umhugsa fjarniðurrivingarútgerð, sum kostar hundrað og fimmti túsund dollarar. Um tann útgerðin minkar um kostnaðin av hvørjum tiltaki úr áttatíu túsund dollarum til tjúgu túsund dollarar við at avtaka arbeiðstakaragjøld og minka um framleiðslutapstíðina, og um virkið upplivir trý tiltøk um árið, er árliga sparingin hundrað og áttatíu túsund dollarar. Afturgjaldstíðin er tíggju mánaðir.
Umhugsa silo design broyting kostar trý hundrað túsund dollarar. Um tann broytingin minkar um hendingartíttleikan úr trimum um árið til eitt um árið, og hvør hending kostar áttatíu túsund dollarar, so er árliga sparingin hundrað og seksti túsund dollarar. Afturgjaldstíðin er umleið tjúgu og tríggjar mánaðir.
Hesar útrokningarnar eru greiðar. Tað, sum forðar fyri, at tey verða gjørd á flestu virkjum, er ikki tøkniligur trupulleiki men manglandi dátur. Uttan álítandi kostnað fyri hvørt tiltak er eingin skynsom íløguavgerð møgulig.
Kapittul sjey: Ein einføld fyrimynd til hendingarkostnaðarfylgju
Anlegg, sum vilja betra um sínar kostnaðardátur, kunnu seta í verk eina einfalda sporingarskabelon. Fyrimyndin skal hava fylgjandi teigar.
Tiltaksdagur og silo eyðmerking. Trigger orsøk, sum merkir tað, sum vísti, at tørvur var á reingerð, so sum eingin streymur, minkað ferð ella ætlað eftirlit. Arbeiðstakararokning tilsamans við sundurbýti av linjupostum. Framleiðsluavbjóðingartímar við fullum steðgi. Framleiðsluminkingartímar við partvísum prísi. Partvíst rentuprosent av vanligum streymi. Planta vanlig framleiðslustig í tonsum um tíman. Stuðulsmarginal pr. Mettur leiðslutíðir til virkisleiðara, viðlíkahaldsleiðara, verkfrøðingar og teknikarar. Ein og hvør útgerð, sum er skadd undir tiltakinum ella sum beinleiðis úrslit av uppsamlingini. Skráset órógvingarnotur, sum vísa, hvat arbeiði varð útsett.
Eitt síðuoyðublað við hesum teigum kann útfyllast uppá fimtan minuttir eftir hvørt tiltak. Gjøgnum eitt ár geva savnaðu dáturnar eina greiða mynd av veruligum kostnaði.
Tað mest gagnliga framleiðslan er ikki miðalkostnaðurin fyri hvønn hending men býtið. Eitt virki kann hava nógv lágkostnaðartiltøk og nøkur sera høgkostnaðarlig tiltøk. Høgu kostnaðarhendingarnar, sum kunnu henda bert eina ferð um árið, reka ofta búskapin í fyribyrgjandi íløgum. At forða fyri hundrað túsund dollara hendingum rættvísger nógv fleiri útreiðslur enn at forða fyri tíggju tíggju túsund dollara hendingum.
Kapittul átta: Vanligir feilir í kostnaðarmeting
Fleiri feilir koma aftur, tá virki royna at rokna siloreingerðartiltakskostnað. At sleppa undan hesum feilum betra um avgerðargóðskuna.
Fyrsti feilurin er at brúka søluprís heldur enn stuðulsmarginalin til virðismeting av framleiðslutapinum. Søluprísurin fevnir um skiftandi kostnaðir so sum rávørur og orka, sum ikki koma fyri, tá framleiðslan steðgar. At brúka søluprís yvirmetir tap og skeivar avgerðir móti óneyðugum íløgum.
Annar feilurin er at ignorera partvís streymtíðarskeið. Framleiðslan kann halda fram undir siloreingerðartiltaki men við lækkaðum ferðslutali. Tapið av lækkaðum rentu er veruligt og skal takast við.
Triði feilurin er tvífalt at telja tilfarsvirði. Um stuðulsmarginalin longu inniheldur virðið á tilfarinum, skalt tú ikki leggja tilfarskostnað afturat hvør sær.
Fjórði feilurin er at viðgera leiðsluuppmerksemi sum frítt. Tað er ikki ókeypis. Tað er eitt tilfeingi, sum kundi verið nýtt aðrastaðni.
Fimti feilurin er at ignorera kostnaðin av næsta tiltakinum. Ein fyribyrgjandi íløga, sum burturbeinir framtíðar hendingar, eigur at verða mett í mun til kostnaðin av teimum hendingunum, ikki í mun til kostnaðin av tí seinasta hendingini einsamøll. Um hendingar gerast tíðarhóskandi ella álvarsligari, so undirmetir tað at brúka søguligt miðaltal framtíðar ágóðan.
Niðurstøða
Veruligi kostnaðurin av einum siloreingerðartiltaki er kendur. Arbeiðstakararokningar eru bert byrjanin. Framleiðslutap, tíðarætlanarórógv, leiðsluuppmerksemi og útgerðarskaði leggja munandi afturat samlaðu upphæddini.
Anlegg, sum fylgja hesum kostnaði systematiskt, fáa tveir fyrimunir. Fyrst kunnu tey taka skynsamar íløguavgerðir um fyribyrgjandi útgerð, eftirlitsætlanir og sniðgevingarbroytingar. Í øðrum lagi kunnu tey samanbera sítt avrik við líknandi anlegg og finna møguleikar fyri at betra um.
Hætturin, sum er lýstur í hesi grein, krevur ongan serligan ritbúnað ella ráðgevarastuðul. Ein og hvør virkisverkfrøðingur, sum hevur atgongd til framleiðsludátur, roknskaparupplýsingar og rokniark, kann seta tað í verk. Einasta kravið er disiplinin at savna inn dátur eftir hvørja hending og viljin at trúgva tí, sum tølini vísa.
Fyri virkisleiðarar, sum ongantíð hava roknað út fullan kostnað av einum siloreingerðartiltaki, kemur fyrsta útrokningin ofta undrunarverd. Talið er størri enn væntað. Tað yvirraskilsið er byrjanin til betri leiðslu.
