Ikki alt rúgvutilfar er líka trupult at taka úr silo. Sum renna út við minimalum inntrivum. Onnur krevja dagar við at hamra, skera og grava. At skilja, hví tilfar er ymiskt í sínum reingerðarvanda, er fyrsta stigið til at sniðgeva effektivar reingerðarstrategiir og at velja hóskandi inntrivshættir.
Henda greinin gevur eina ítøkiliga tilvísingarvegleiðing til tilfarseginleikarnar, sum avgera reingerðartrupulleikan. Hon greiðir frá, hvussu hvør ogn ávirkar uppsamlingaratferð og reingerðarkrøv. Hon bjóðar einfaldar royndir, sum virkisverkfrøðingar kunnu gera fyri at eyðkenna teirra tilfar. Og hon gevur vegleiðing um at passa reingerðarhættir til tilfarseginleikar.
Partiklustødd og býti
Partiklustødd er tann mest sjónligi tilfarseginleikin, og hann hevur beinleiðis ávirkan á reingerðartrupulleikan.
Grovt tilfar, við partiklum størri enn umleið fimm millimetrar, er sum heild lættari at reinsa enn fínt tilfar. Partiklarnir hava minni yvirflata fyri hvørja massueind, sum merkir minni øki, sum er tøkt til límkreftir. Tey eru eisini minni sannlík at mynda samhaldsfastar bogar. Mekaniskar bogar kunnu koma fyri, tá stórar partiklar læsa seg saman, men hesar eru vanliga lættari at bróta enn samhaldsfastar bogar í fínum tilfari.
Fínt tilfar, við partiklum minni enn hundrað mikron, er munandi truplari at reinsa. Høga yvirflataøkið fyri hvørja massaeind ger, at sterkar van der Waals-kreftir og elektrostatiskar atdráttarmegi kunnu mennast. Fínt tilfar raðfestir seg undir trýsti og fær styrki við tíðini. Tey mynda tætt, harðlig útsetingar, sum standa ímóti mekaniskum órógvi.
Partiklustøddbýtið, ikki bara miðalstøddin, hevur eisini týdning. Tilfar við breiðum støddbýti, tað vil siga ein blanding av stórum og smáum partiklum, er ofta truplari at reinsa enn tilfar við snævrum býti. Smáu partiklarnir fylla rúmini millum stórar partiklar, og skapa eina tætta pakking, sum er sera samhaldsføst.
Ítøkilig meting av partiklustødd krevur ikki laboratoriuútgerð. Ein einføld sigtugreining við vanligum skermum gevur gagnlig dáta. Hjá flestu virkisverkfrøðingum er viðkomandi munurin, um tilfarið er nóg groft til at handfarast við einføldum tólum ella nóg fínt til at krevja motordrivna útgerð ella vatnstrálu.
Vætuinnihaldið
Væta er tann einasti týdningarmesta faktorurin í reingerðartrupulleikanum hjá flestu rúgvutilfari. Eitt tilfar, sum er turt og rennur frítt, kann gerast kleyvt og órørligt, tá vætan økist.
Ávirkanin av vætu er treytað av tilfarinum. Fyri nógv pulvur er eitt kritiskt vætuinnihald omanfyri sum streymurin gerst óálítandi. Undir hesum stigi uppførir tilfarið seg sum eitt frítt rennandi fast evni. Omanfyri tað mennir tilfarið eina samhaldsstyrki, sum økist við vætuni. Kritiska vætustøðið er sera ymiskt. Sement kann vísa ávirkan við vætustøðum so lágum sum eitt prosent. Onnur tilfar kunnu tola tíggju prosent ella meira, áðrenn tað gerst vandamikið.
Væta ávirkar eisini reingerðina á ein sekundæran hátt. Tá vatn verður lagt í fyri at taka burtur eina sperring, antin gjøgnum vatnstrálu ella gjøgnum kondens, kann tað fáa tilfarið, sum er eftir, at herðast ella seta seg. Sement og kalk eru klassisk dømi um, at tað at leggja vatn í ger trupulleikan verri heldur enn betri.
At máta vætuinnihaldið krevur einfalda útgerð. Ein vætumátari ella ein laboratoriovnur kann geva kvantitativ dátu. Sjálvt ein kvalitativ meting, so sum at klemma eina ørgrynnu av tilfari og eygleiða, um tað heldur saman, gevur gagnligar upplýsingar til avgerðir um reingerðarstrategi.
Fyri virkir, sum handfara vætuviðkvæmt tilfar, er tað ofta effektivari at stýra vætu enn at stýra reingerð. Betrað taktætting, betri inn- og úttøkutættingar, og konditiónsluft kunnu minka um vætuinntøkuna og minka um reingerðartíttleikan.
Samhaldsfesti og hvílivinkul
Samhaldsfesti er innara styrkin í einum rúgvutilfari. Tilfar við høgum samanhaldi heldur seg saman og stendur ímóti streymi. Tilfar við lágum samleika rennur lættliga.
Samleiki er ofta í sambandi við partiklustødd og vætu, men tað er ein serstakur eginleiki. Sum fínt, turt tilfar hevur lágt samanhald og rennur frítt. Onnur, sjálvt tá tey eru turr, hava høgt samanhald orsakað av partikluformi ella elektrostatiskum ávirkanum.
Hvílivinkulin er ein ítøkiligur indikatorur fyri samleika. Hetta er tann mesta vinkulin, sum ein rúgva av tilfari kann stablast í, áðrenn hon fellur saman. Tilfar við lágum hvílivinkli, minni enn tríati stig, hevur lágt samanhald og rennur lætt. Tilfar við høgum hvílivinklum, yvir fjøruti fimm stig, hevur høgt samanhald og er trupult at renna.
At máta hvílivinkulin krevur bara at koyra tilfar á eina flata yvirflatu og máta vinkulin á tí úrslitskeglinum. Henda kanningin kann gerast við einum lítlum sýni á plantukanningarstovuni ella enntá á viðlíkahaldshandlinum.
Tilfar við høgum samleika krevur meira ágangandi reingerðarhættir. Einfaldar vibratiónir ella rodding eru kanska ikki nóg mikið. Neyðugt kann vera við drivnum avbrytarum, vatnstrálum ella fjarstýrdum niðurrivingarútgerð. Tilfar við lágum samleika kann ofta ruddast við vibratión ella rodding.
Harðleiki og slípievni
Harðleiki er mótstøðan hjá tilfarinum móti mekaniskum órógvi. Hart tilfar er ringt at bróta. Mjúkt tilfar er lætt at bróta.
Harðleiki gerst týðandi, tá tilfar hevur raðfest seg til harðlig útlegg. Sement-útgjøld kunnu røkka harðileika, sum er sambærligt við betong. Ávís kemisk millumevni kunnu mynda ógvuliga harðar skorpur, sum standa ímóti mekaniskum brotum.
Slípievni er tengt at harðleika men vísir til ávirkanina hjá tilfarinum á útgerð. Slípitilfar slitnar niður brotaratipsar, skeritól og silofóður. Høg slípievni økir um kostnaðin av reingerð og skaðan á siloina.
At royna harðleika krevst ikki serkøn útgerð. Ein einføld ripuroynd, líknandi mineralharðleikaroynd, kann geva eina grova meting. Tilfar, sum kann klórast við lummaknívi, er mjúkt. Tilfar, sum doyvir knívin, er hart. Tilfar, sum als ikki kann klæðast, er sera hart og fer at krevja serkøna útgerð til burturbeining.
Hart tilfar krevur ofta vatnstrálu sum fremsta burturbeiningshættin. Vatnstrálur sker ígjøgnum harðlig útsetingar uttan tað slit, sum mekaniskir brotarar uppliva. Vatntrýstið skal passa til tilfarsharðleikan. Mjúkari tilfar kann fáa skaða av ov nógvum trýsti.
Streymfunktión og trýstføri
Streymfunktión er sambandið millum álag, sum verður lagt á eitt tilfar, og førleikan hjá tí at renna. Tað er tann mest fullfíggjaða karakteriseringin av streymatferð, men hon krevur laboratoriukanningar fyri at áseta nágreiniliga.
Til ítøkilig endamál virkar trýstføri sum proxy fyri streymfunktión. Trýstføri er tann minkingin í rúmdini, sum hendir, tá eitt tilfar verður lagt undir trýst. Tilfar við høgari trýstføri er vanliga trupult at renna, tí partiklarnir raðfestast tætt.
Ein einføld trýstroynd fevnir um at seta eitt sýni av tilfari í ein stigvísan sylindar, at leggja eina kend vekt á og at máta rúmdarminkingina. Rúmdarminkingin sum prosent av upprunaliga rúmdini er trýstførið. Tilfar við trýstføri omanfyri tríati prosent verður mett at vera sera trýstført og trupult at renna.
Høgt trýstbart tilfar krevur varligt atlit til silosniðgeving og reingerðartíttleika. Tey eru tilbøgilig at raðfestast undir goymslu og kunnu krevja tíðarhóskandi reingerð enn minni trýstbart tilfar. Streymhjálpartól sum luftkanónir ella flótandi evni eru ofta til gagns fyri trýsttilfar.
Hitaviðkvæmi
Hiti ávirkar bæði tilfarseginleikarnar og reingerðargongdina. Sum tilfar gerst tað lættari at handfara, tá tað verður hitað. Onnur gerast truplari.
Tilfar, sum mýkist við hita, so sum ávís harpiks ella asfalt, kann gerast truplari at reinsa, tá tað verður hitað, tí tað gerst kleyvari. Tilfar, sum víðkast við hita, kann gerast minni tætt og renna lættari. Ávirkanin av hita er tilfarsspesifikk og skal ásetast fyri hvørja støðu.
Hitin ávirkar eisini trygdina. Siloir, sum innihalda heitt tilfar, so sum fluguaska frá virkjum, eru hitavandar fyri arbeiðsfólk og útgerð. At reinsa heitar siloir krevur eyka trygdartiltøk.
Ítøkiliga avleiðingin av hitaviðkvæmi er, at reingerðarstrategiin kann hava tørv á at vera ymisk við hitanum. Ein háttur, sum virkar við umhvørvishita, kann miseydnast við hækkaðum hita. Anlegg, sum handfara hitaviðkvæmt tilfar, eiga at hugsa um hita í teirra reingerðarætlan.
Evnafrøðiligir eginleikar
Evnafrøðiligu eginleikarnir hjá tilfarinum ávirka bæði streymatferðina og trygdina í reingerðarvirksemi.
Tilfar, sum reagerar við vatni, so sum sement, kalk ella sum kemiskur katalysatorur, gerst truplari at reinsa, tá væta verður innførd. Vatnstráling, sum er effektiv fyri nógv tilfar, er óhóskandi fyri hesi tilfar. Mekanisk burturbeining er tann fyrikomandi hátturin.
Tilfar, sum er ætandi, krevur serliga handfaring. Súrt ella grundtilfar kann skaða útgerð og skaða arbeiðsfólk. Reingerðarútgerð, sum verður nýtt til ætandi tilfar, skal vera úr samsvarandi tilfari og kann krevja serligar reingerðargongdir.
Tilfar, sum er eitrandi ella vandamikið, krevur strangar trygdarmannagongdir. Reingerðarhátturin skal forða fyri, at dust verður framleitt og verður útsett. Fjarstýrd útgerð er ofta vald fyri vandamikið tilfar fyri at minka um útsetningin hjá starvsfólkunum.
At skilja evnafrøðiligu eginleikarnar hjá tilfarinum er umráðandi fyri at velja tryggar reingerðarhættir. Tilfarstrygdardátublaðið gevur hesar upplýsingar og skal kannast áðrenn nakað reingerðarvirksemi verður gjørt.
Ítøkiligir metingarhættir
Virkisverkfrøðingar kunnu meta um sítt tilfar við einføldum, bíligum hættum, sum geva gagnligar upplýsingar til reingerðarætlan.
Høvuðsroyndin er einfaldasta metingin. Tak eina ørgrynnu av tilfari og klemm tað. Um tað dettur sundur, tá tað verður latið leyst, hevur tað lágt samanhald. Um tað heldur saman í einum klumpi, hevur tað høgt samanhald. Hondroyndin vísir eisini vætuinnihaldið. Um tilfarið letur vætu eftir seg á hondini, er tað vátt.
Stabbaroyndin gevur vinkul av hvíld dátum. Hell tilfar á eina flata yvirflatu og máta vinkulin á rúgvuni. Ein lágur vinkul vísir gott streym. Høgur vinkul vísir vánaligt streym.
Ripuroyndin vísir harðleika. Royn at klóra tilfarið við einum lummaknívi. Um tað klórar lætt, er tað mjúkt. Um tað stendur ímóti at klóra, er tað hart. Um tað ikki kann klórast, er tað sera hart.
Vatnroyndin vísir viðkvæmi fyri vætu. Koyr eina lítla nøgd av vatni í eitt sýni. Um tilfarið setur seg ella herðist, er vatnstráling ikki hóskandi. Um tilfarið heldur seg leyst, kann vatnstráling vera effektiv.
Niðursetingarroyndin vísir trýstføri. Fyll ein kláran ílat við tilfari, trýst á og máta rúmdarminkingina. Høg rúmdarminking vísir høga trýstføri og streymtrupulleika.
Hesar royndirnar eru ikki nágreiniligar. Tey koma ikki í staðin fyri laboratoriukanningar. Men tey geva gagnliga vegleiðing til val av reingerðarhátti og eru tøk uttan kostnað.
Samsvarandi eginleikar til reingerðarhættir
Vegleiðingin niðanfyri gevur karmar um at passa tilfarseginleikar til reingerðarhættir.
Turt, lágt samanhaldstilfar við stórum partiklum og lágari vætu er lættast at reinsa. Vibratión ella rodding er vanliga nóg mikið. Um tørvur er á reingerð yvirhøvur, kann tað gerast við einføldum tólum.
Turt, fínt tilfar við lágari vætu men smáum partiklum kann framvegis vera trupult orsakað av samhaldsføstum kreftum. Luftkanónir ella flótandi evni eru ofta effektiv. Neyðugt kann vera við fjarstýrdari útgerð til treiskar sperringar.
Bleytt tilfar við høgum vætuinnihaldi er trupult at reinsa mekaniskt, tí tilfarið heldur seg til tól og útgerð. Vatnstráling kann vera effektiv, men bert um tilfarið ikki reagerar við vatni. Fyri vatnviðkvæmt tilfar er neyðugt við mekaniskari burturbeining við varligari vætustýring.
Hert tilfar við høgum harðileika krevur kraftmiklar hættir. Fjarstýrd niðurrivingarútgerð við hydraulikum brekarum er tann fyrikomandi hátturin. Vatnstráling við hátrýsti kann eisini vera effektiv. Manuel inntøka við hondverktøkum er ikki hóskandi fyri hert tilfar.
Slípitilfar krevur haldgóða útgerð. Brotaratips og skeritólini slitast skjótt. Viðlíkahald av útgerð er alneyðugt. Vatnstráling, sum ikki hevur slitpartar í sambandi við tilfarið, kann vera fyrimunur.
Vandamikið tilfar krevur fjarskiftishættir. Sleppast skal undan starvsfólkainntøku. Fjarstýrd útgerð, rætt viðlíkahildin og stýrd, er vanliga tilgongdin.
At nýta tilfarsmeting í fyribyrgjandi planlegging
Tilfarsmeting er ikki eitt eintíðarvirksemi. Tilfarseginleikarnir broytast við innkeyps-, virkings- og goymsluumstøðum. Reglulig meting tryggjar, at reingerðarhættir framvegis eru hóskandi.
Tá ein nýggj tilfarskelda verður innførd, skalt tú gera tær einføldu royndirnar, sum eru lýstar í hesi grein. Samanber úrslitini við undanfarna tilfar. Um nýggja tilfarið er munandi øðrvísi, skalt tú stilla reingerðartíttleikan og háttin.
Tá árstíðarbroytingar ávirka vætuinnihaldið, skalt tú stilla reingerðargongdirnar. Tilfar, sum er turt um summarið, kann vera vátt um veturin. Reingerðarætlanin skal gera vart við hesi árstíðarfrábrigdi.
Tá goymslutíðin hjá tilfarinum broytist, skalt tú eftirmeta eginleikarnar. Tilfar, sum er goymt longri, kann gerast harðari og truplari at reinsa. Um goymslutíðin økist, kann reingerðin hava tørv á at gerast meira ágangandi.
Skjalprógva úrslitini av tilfarsmetingum. Halda skrá yvir tilfarseginleikar fyri hvørja silo og hvørt tilfarsslag. Brúka hesa skrásetingina til at leiða avgerðir um reingerð og til at finna gongdir, sum kunnu vísa á, at trupulleikar mennast.
Niðurstøða
Tilfarseginleikar avgera reingerðartrupulleikan. At skilja hesar eginleikar ger, at virkisverkfrøðingar kunnu velja hóskandi reingerðarhættir, meta um reingerðartíð og kostnað og leggja fyribyrgjandi viðlíkahald til rættis.
Teir einføldu metingarhættirnir, sum eru lýstir í hesi grein, eru tøkir hjá øllum virkisverkfrøðingum uttan serkøna útgerð. Handroyndin, rúgvuroyndin, ripuroyndin, vatnroyndin og niðursetingarroyndin geva ítøkiligar upplýsingar, sum leiða avgerðir um reingerð.
Týdningarmesta eginleikin hjá flestu tilfari er vætuinnihaldið. Turt tilfar rennur lættari enn vátt tilfar. At stýra vætu er ofta tað mest effektiva fyribyrgjandi tiltakið. Fyri tilfar, sum ikki kann stýrast við vætu, mugu reingerðarhættir veljast út frá øðrum eginleikum teirra.
Partiklustødd, samleiki, harðleiki, trýstføri, hitaviðkvæmi og evnafrøðiligir eginleikar ávirka øll reingerðartrupulleikan. At passa reingerðarháttin til hesar eginleikar økir um sannlíkindini fyri eydnu og minkar um tíðina og kostnaðin av reingerð.
Virkisverkfrøðingar, sum skilja sítt tilfar, taka betri reingerðaravgerðir. Tey rudda, tá tørvur er á tí, ikki eftir fastari tíðarætlan. Tey velja hættir, sum virka, ikki hættir, sum eru tøkir. Og tey fyribyrgja trupulleikum við at forútsiga, hvussu tilfarseginleikarnir fara at ávirka siloavrikið.
